นกเงือก สัญลักษณ์แห่งความรักและความอุดมสมบูรณ์

เมื่อพูดถึงสัตว์ที่มีความหมายลึกซึ้งเกี่ยวกับความรัก อันดับแรกที่หลายคนจะต้องนึกถึงก็คงหนีไม่พ้น นกเงือก เพราะนี่เป็นนกที่ถูกยกให้เป็นตัวแทนแห่งรักแท้ ด้วยพฤติกรรมตามธรรมชาติที่จะครองคู่กับนกตัวใดตัวหนึ่งไปตลอดชีวิต ถ้าคู่ของมันมีเหตุให้ต้องตายจากไปก่อน ว่ากันว่านกตัวที่เหลืออยู่จะตรอมใจจนตายตามไปในไม่ช้า อย่างไรก็ตาม เรื่องราวความรักอันหวานซึ้งนั้นไม่ใช่ทั้งหมด ยังมีอีกหลายแง่มุมที่น่าสนใจเกี่ยวกับนกสายพันธุ์นี้

นกเงือก เป็นนักเพาะพันธุ์ไม้หลากหลายชนิดในผืนป่า

ป่าแห่งไหนมีนกเงือกอาศัยอยู่ ป่าแห่งนั้นนับว่าอุดมสมบูรณ์อย่างแท้จริง ไม่ใช่ว่านกชนิดนี้จะเลือกอยู่แค่ในเขตพื้นที่อันสมบูรณ์เท่านั้น แต่มันยังบำรุงผืนป่าให้งอกงามอยู่เสมอด้วย โดยการกินผลไม้เข้าไปทั้งผลแล้วคายเมล็ดออกมา เป็นการนำพาเมล็ดพันธุ์จากจุดหนึ่งไปเติบโตยังอีกจุดหนึ่ง และเมื่ออาหารของมันเป็นไม้ผลมากกว่า 300 ชนิดทั้งใหญ่เล็ก บวกกับรูปแบบการออกหาอาหารที่กินพื้นที่เป็นวงกว้าง การกระจายพืชพันธุ์จึงถือว่ามีประสิทธิภาพสูงมาก

หากไม่เป็นหัวหน้าครอบครัวที่ดีก็อาจเกิดความสูญเสียครั้งใหญ่

นอกจากนกเงือกจะเป็นนกที่รักเดียวใจเดียวแล้ว ก่อนจะเริ่มขยายพันธุ์ยังต้องค้นหาโพรงไม้ที่เหมาะสม ไม่ลึกเกินไป ไม่มีน้ำขัง ถ้าโพรงที่เจอใช้ไม่ได้ก็ต้องตระเวนหาต่อไปเรื่อยๆ ครั้นเมื่อได้รังที่ดีพร้อมมีลูกน้อยเรียบร้อยแล้ว ตัวผู้จะทำหน้าที่ออกหาอาหารพร้อมป้องกันภัยต่างๆ ถ้าผ่านไปหลายวันแล้วตัวผู้ไม่กลับมาให้อาหารก็จะเกิดเหตุได้ 2 แบบ คือทั้งตัวเมียและลูกตายกันยกรังเนื่องจากขาดอาหาร ด้วยตัวเมียอ่อนแอเกินกว่าจะช่วยเหลือตัวเองได้ อีกแบบหนึ่งคือตัวเมียทิ้งรังไปหากินและปล่อยให้ลูกตาย ไม่ว่าอย่างไรสุดท้ายก็จะมีนกที่ตรอมใจตายเพิ่มอีก

วงจรชีวิตของนกเงือกจำเป็นต้องพึ่งพาสัตว์ชนิดอื่น

นี่เป็นอีกเหตุผลหนึ่งที่อธิบายว่า ทำไมเราจึงพบนกสายพันธุ์นี้ในพื้นที่ป่าที่อุดมสมบูรณ์เท่านั้น ทุกครั้งที่นกเงือกจะขยายพันธุ์ต้องหาโพรงไม้ซึ่งเหมาะกับตัวเองและครอบครัว แต่ปัญหาคือมันไม่สามารถเจาะโพรงด้วยตัวเองได้ ต้องอาศัยผลงานของสัตว์ชนิดอื่นๆ ที่ทำทิ้งเอาไว้ เช่น ปลวก เชื้อรา นกบางชนิด สัตว์ฟันแทะ เป็นต้น ปัจจุบันจึงมีโครงการซ่อมแซมโพรงไม้เพื่อนกเงือกบ้างแล้วในบางพื้นที่ โดยเป้าหมายหลักคือการมอบบ้านให้นกได้ใช้ทันฤดูกาลขยายพันธุ์ที่มีเพียงแค่ปีละครั้งเท่านั้น