Categories
สัตว์น้ำ

ม้าน้ำกับความมหัศจรรย์แห่งฤดูกาลผสมพันธุ์

หลายคนยังไม่รู้ว่าม้าน้ำเป็นสัตว์น้ำที่จัดอยู่ในกลุ่มของปลากระดูกแข็ง แต่ว่าเป็นปลาที่มีรูปร่างแปลกแตกต่างจากปลาตัวอื่นๆ มากสักหน่อย คือมีส่วนหัวยื่นยาวคล้ายกับม้าที่มีปลายปากเป็นท่อกลม ลำตัวช่วงบนอวบอ้วนแล้วเรียวเล็กลงไปทางปลายหาง ผิวด้านนอกปกคลุมด้วยเปลือกแข็งที่เรียงต่อกันเป็นข้อปล้อง ผิวนั้นอาจเป็นหนามแหลมหรือเรียบเกลี้ยงก็แล้วแต่สายพันธุ์ ส่วนหางขดม้วนเพื่อเคลื่อนที่และยึดเกาะได้ แต่ความน่าสนใจของม้าน้ำไม่ได้อยู่ที่รูปร่างภายนอกเพียงอย่างเดียว พฤติกรรมในฤดูกาลผสมพันธุ์ก็นับว่ามีเสน่ห์มากเลยทีเดียว

รักเดียวใจเดียวที่สุดในท้องทะเลอันกว้างใหญ่

เมื่อนกเงือกเป็นสัตว์แสนโรแมนติกที่อยู่บนบก ม้าน้ำก็เป็นที่หนึ่งเรื่องรักเดียวใจเดียวใต้ท้องทะเลเช่นเดียวกัน ตลอดชีวิตของพวกมันจะจับคู่เพียงแค่ตัวเดียวเท่านั้น ถ้าฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งตายไปไม่ว่าด้วยเหตุผลใด อีกตัวที่เหลือก็จะอยู่โดดเดี่ยวไปอย่างนั้นจนกว่าจะหมดอายุขัยของมัน ไม่ยอมหาคู่ใหม่อีก ระหว่างที่ยังอยู่ด้วยกันพวกมันก็จะเคียงคู่และช่วยกันขยายเผ่าพันธุ์อย่างขยันขันแข็ง ทำให้มีลูกม้าน้ำรุ่นใหม่ลืมตาดูโลกแทบทุกเดือน

ม้าน้ำตัวผู้เป็นฝ่ายอุ้มท้องและดูแลลูกแทนตัวเมีย

พอถึงจังหวะเวลาอันเหมาะสมกับการขยายพันธุ์ ม้าน้ำตัวผู้จะเปลี่ยนสีเพื่อดึงดูดตัวเมียให้มาวางไข่ใส่กระเป๋าหน้าท้องของมัน จากนั้นตัวผู้จะฉีดน้ำเชื้อเข้าไปผสมแล้วก็อุ้มท้องไปจนกว่าจะครบกำหนดคลอด เมื่อคลอดแล้วก็ยังต้องดูแลลูกน้อยเหล่านั้นด้วยตัวเองต่อไปอีกระยะหนึ่ง ที่เป็นแบบนี้เพราะม้าน้ำมีการสลับบทบาทกันอย่างชัดเจนเพื่อความอยู่รอด ปกติม้าน้ำตัวผู้จะมีจำนวนน้อยมากเมื่อเทียบกับตัวเมีย มันจึงปกป้องลูกได้ไม่ดีพอ ตัวเมียจึงต้องเป็นผู้ทำหน้าที่คุ้มครองครอบครัวแทนนั่นเอง

ม้าน้ำใช้เวลาตั้งท้องไม่เท่ากันและมีจำนวนไข่ไม่เท่ากัน

ระยะเวลาในการตั้งท้องแต่ละรอบจะกินเวลาประมาณ 14-30 วัน และตัวผู้ที่แข็งแรงสมบูรณ์ดีจะสามารถตั้งท้องต่อหลังจากคลอดลูกได้เลยภายใน 24 ชั่วโมง ส่วนจำนวนไข่ที่ได้ก็มีตั้งแต่ 100 ไปจนถึง 1500 ฟอง ความแตกต่างเหล่านี้จะขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ม้าน้ำและความอุดมสมบูรณ์ของสภาพแวดล้อม อย่างไรก็ดี ไข่ทั้งหมดที่ได้ฟักออกมาเป็นลูกม้าน้ำก็ไม่แน่ว่าจะได้เติบโต เพราะพวกมันเป็นอาหารอันโอชะของสัตว์ทะเลหลายชนิด ยิ่งกว่านั้นความเปลี่ยนแปลงของกระแสน้ำอย่างรวดเร็วเนื่องจากมลพิษในท้องทะเล ก็มีผลต่ออัตราการรอดชีวิตของม้าน้ำด้วยเช่นกัน